Mozes waarschuwt tegen afgodendienst
1Welnu, Israël, neem de wetten en de gedragsregels die ik jullie ga onderwijzen, in je op en leef ze na. Dan zul je in leven blijven en het land veroveren dat de Heer, de God van je voorouders, je geven wil. 2Voeg aan mijn woorden niets toe, laat er ook niets van weg. Kom de geboden na die ik je namens de Heer, jullie God, opleg. 3Je hebt met eigen ogen gezien wat de Heer gedaan heeft bij de Peor. Iedereen die daar de afgod Baäl-Peor achternaliep, roeide hij uit. 4Maar omdat jullie God trouw bleven, zijn jullie allemaal nog in leven.
5In opdracht van de Heer, mijn God, onderwijs ik jullie nu deze wetten en gedragsregels. Dan kun je ze naleven in het land dat jullie in bezit gaan nemen. 6Onderhoud ze nauwgezet. Volken die van al deze wetten horen, zullen jullie wijs en verstandig vinden. ‘Wat is dit grote volk wijs en verstandig!’ zullen ze zeggen.
7Ja, geen volk, hoe groot ook, heeft een god die zo dichtbij is als de Heer, onze God. Hij is er steeds wanneer wij zijn hulp inroepen. 8En welk volk, hoe groot ook, bezit wetten en gedragsregels die even rechtvaardig zijn als dit stelsel van wetten dat ik jullie nu voorleg? 9Maar, pas op! Vergeet niet de gebeurtenissen die je zelf hebt meegemaakt! Geen ogenblik van je leven mogen ze uit je gedachten verdwijnen. Vertel ze door aan je kinderen en je kleinkinderen. 10Vertel van de dag dat je voor de Heer, je God, stond, bij de berg Horeb. Vertel dat hij tegen mij zei: ‘Roep het volk hier samen. Ik wil hun zelf de grondregels meedelen. Dan zullen zij leren ontzag voor mij te hebben, zolang zij leven. Dan kunnen zij het weer leren aan hun kinderen.’ 11Vertel van de dag dat jullie dichterbij kwamen en je opstelden aan de voet van de berg, hoe de vlammen oplaaiden tot hoog aan de hemel en hoe dikke, donkere wolken de berg bedekten. 12Vertel hoe de Heer, jullie God, je toesprak vanuit het vuur, hoe je hem wel hoorde spreken, maar geen gedaante kon onderscheiden. Er was alleen zijn stem. 13Hij deelde mee, wat jullie tegenover hem verplicht waren: je moest je houden aan de tien grondregels, die hij op twee stenen platen had neergeschreven. 14In opdracht van de Heer moest ik bij die gelegenheid jullie alle wetten en gedragsregels leren. Dan kon je ze in praktijk brengen in het land dat jullie zouden binnentrekken en bezetten. 15Toen de Heer jullie op de Horeb vanuit het vuur toesprak, heb je geen gedaante gezien. Het is voor jullie van levensbelang dat te beseffen. 16Handel niet verkeerd door een beeld van hem te maken in welke vorm of gedaante ook. Beeld niets af wat op een man of een vrouw lijkt, 17-19op een landdier of een vogel, op een reptiel of een vis. Als je vol bewondering naar de hemellichamen kijkt, naar de zon, de maan en de sterren, laat je dan niet verleiden er in aanbidding voor neer te buigen. De Heer, je God, heeft zon, maan en sterren toegewezen aan alle andere volken op aarde, maar niet aan jullie. 20Jullie heeft hij tot zijn eigendom gemaakt; hij haalde jullie weg uit de hel van Egypte om zijn volk te worden, en dat zijn jullie nog.
21Het was jullie schuld dat de Heer boos op mij werd. Uitdrukkelijk verbood hij mij de Jordaan over te steken en dat heerlijke land binnen te gaan dat hij jullie in bezit gaat geven. 22Daarom moet ik hier sterven, aan deze kant van de Jordaan. Maar jullie zullen oversteken en het heerlijke land daar in bezit nemen. 23Verwaarloos dus niet de verplichtingen die de Heer jullie heeft opgelegd, door een godenbeeld te maken of een afbeelding van iets dat hij je heeft verboden. 24Want de Heer, jullie God, is een laaiend vuur, hij duldt geen andere goden naast zich.
25En als jullie vele jaren in dat land gevestigd zijn en er kinderen en kleinkinderen hebben gekregen, handel ook dan niet verkeerd, maak geen godenbeeld in welke vorm ook. Doe niets wat de Heer afkeurt en wat hem ergert. 26Want anders zullen jullie in dat land over de Jordaan spoedig omkomen, dat zweer ik je bij hemel en aarde. Je zult er niet lang leven, je zult er volledig worden uitgeroeid. 27De Heer zal jullie uiteenjagen, je wegvoeren naar vreemde volken; een handjevol slechts zal daar overleven. 28Je zult je daar moeten onderwerpen aan goden die door mensen gemaakt zijn, beelden van hout en steen, die niet kunnen zien of horen, eten of ruiken. 29Daar, onder die volken, zul je uitzien naar de Heer, je God. En je zult hem vinden, als je je maar met hart en ziel tot hem wendt. 30Als je in nood verkeert omdat alle bedreigingen uit dit boek zijn uitgekomen, zul je ten slotte bij hem terugkeren en naar hem luisteren. 31Weet dan dat de Heer een milde God is. Hij laat je niet aan je lot over, richt je niet te gronde. Hij houdt zich aan de belofte die hij jullie voorouders heeft gedaan bij de sluiting van het verbond.
32Verdiep je toch in het verleden, te beginnen bij de dag dat God de mens op aarde heeft geschapen. Doorkruis de wereld van oost naar west en ga na of iets dergelijks ooit is voorgevallen, of zoiets geweldigs al eerder is gehoord. 33Is er een volk geweest dat een god uit vuur heeft horen spreken en toch in leven is gebleven, zoals jullie? 34Heeft ooit een god het aangedurfd om een volk uit de macht van een ander volk te gaan bevrijden en het zich toe te eigenen? Heeft ooit een god zijn macht getoond door tekens en wonderen te verrichten, strijd te voeren, krachtig in te grijpen, hard op te treden en grote schrik te verspreiden? Heeft ooit een god gedaan wat jullie de Heer, je God, hebben zien doen in Egypte?
35De Heer heeft het jullie allemaal laten meemaken om je ervan te overtuigen dat hij alleen God is en niemand anders. 36Uit de hemel liet hij zijn stem klinken om jullie op te voeden. Op aarde liet hij jullie het grote vuur zien waaruit jullie hem hoorden spreken. 37Omdat hij van jullie voorouders hield en ook op hun nakomelingen zijn keus had laten vallen, heeft hij jullie zelf met groot machtsvertoon weggehaald uit Egypte. 38Volken, groter en sterker dan jullie, verdreef hij uit hun land om jullie er binnen te brengen en het jullie in bezit te geven, zoals nu het geval is. 39Laat het goed tot je doordringen: de Heer is de enige God in de hemel en op aarde. 40Leef daarom steeds zijn wetten en geboden na die ik jullie vandaag opleg. Dan zullen jullie en je kinderen het goed hebben. Dan zul je een lang leven leiden in het land dat de Heer, je God, jullie wil geven.
Wijkplaatsen ten oosten van de Jordaan
41Mozes wees ten oosten van de Jordaan drie wijkplaatsen aan. 42Daarheen kon iemand vluchten, wanneer hij een ander zonder opzet en niet uit vijandschap had gedood. Om zijn leven veilig te stellen kon de dader naar een van de volgende steden uitwijken:
43Beser in de woestijn op de hoogvlakte, bestemd voor leden van de stam Ruben;
Ramot in Gilead, voor leden van de stam Gad;
Golan in Basan, voor leden van de stam Manasse.
Tijd en plaats van de afkondiging van het wetboek
44-45Hier volgt nu de wet die Mozes de Israëlieten voorlegde. Deze bevat behalve de grondwet ook de wetten en gedragsregels die hij hun voorschreef na de uittocht uit Egypte. 46-47Hij kondigde ze af ten oosten van de Jordaan in het dal tegenover de stad Bet-Peor. Dat gebied had toebehoord aan twee Amoritische vorsten, aan koning Sichon die in Chesbon woonde, en aan koning Og van Basan. Mozes en de Israëlieten hadden hen na de uittocht uit Egypte verslagen en hun land in bezit genomen. 48Dat land strekte zich uit van de stad Aroër aan de beek Arnon tot aan de berg Sirjon, dat is de Hermon. 49Het omvatte heel het oostelijke Jordaandal tot aan de uitlopers van de Pisga, oostelijk van de Dode Zee.